Boerderij en Fabriek

In deze categorie vind je alle vragen die te maken hebben met de thema’s Boerderij en Fabriek: veehouderij en veevoer, de (goede) behandeling van dieren, bio-industrie, bedwelmingsmethoden, de islamitisch-rituele slacht, productiemethoden en -processen, enzovoort.

Dit is een soort elektrisch aangedreven "fixatietunnel" waarmee bijvoorbeeld lammeren en geiten kunnen worden vastgezet zodat ze minder bewegingsvrijheid hebben gedurende o.a. de islamitisch-rituele slacht.

Dit is een soort elektrisch aangedreven “fixatietunnel” waarmee bijvoorbeeld lammeren en geiten kunnen worden vastgezet zodat ze minder bewegingsvrijheid hebben gedurende o.a. de islamitisch-rituele slacht.

Vraag

Wat is de regelgeving omtrent het bedwelmen van dieren vóór het slachten, zodat er geen oververmoeidheid ontstaat?

Antwoord

Het bedwelmen kan geen kwaad als hij het dier slacht zolang het nog leeft. Dit kan geen kwaad, maar er mag geen sprake zijn van kwelling. Het bedwelmen kan geen kwaad, maar kwellen door (het slachtdier) te slaan met een stok of een hamer op het hoofd of iets dergelijks, of met een pistool, dat hij het inschiet met een pistool: dit is kwelling dat niet is toegestaan. Maar dat hij (degene die slacht) het (dier) bedwelmd met iets waardoor het makkelijk te slachten is voor de slager, zonder dat het dier wordt gekweld, en dat hij het dier slacht vóórdat het sterft zonder twijfel, dan kan dit geen kwaad.

Vraagsteller: “Dus als het bedwelmen leidt tot kwelling dan is het verboden?”

Shaykh oel-Islaam ‘Abdoel-‘Aziez Bin Baaz: Het bedwelmen mag niet middels kwelling, maar je bedwelmt het met iets, zoals een drank of een spuit waarmee het bedwelmd wordt, zodat het zwak wordt in haar bewegingen en het de slager [slachter] in staat stelt om haar te slachten door de koe (bijvoorbeeld) op haar linkerzij te leggen. En het zelfde geldt voor schapen en kamelen. Hier is niets mis mee, omdat dit ten goede komt bij het slachten.

Binbaz.org.sa
Selefienederland.nl

Een pneumatisch (door luchtdruk aangedreven) penschiettoestel. De kogel schiet er niet uit maar maakt een gat in de kop met een diepte van ongeveer 5 cm schiet dan weer terug (net zoals een naald bij een naaimachine).

Een pneumatisch (door luchtdruk aangedreven) penschiettoestel. De kogel schiet er niet uit maar maakt een gat in de kop met een diepte van ongeveer 5 cm schiet dan weer terug (net zoals een naald die gekoppeld is aan een naaimachine en bij bediening door de stof schiet en weer terug).

Vraag

In vele landen worden dieren hard op de kop geslagen of worden zij verdoofd [bedwelmd] door [middel van] een elektrische schok, waarna zij geslacht worden. Is deze manier van slachten toegestaan?

Antwoord

Alle lof zij Allah en vrede en zegeningen zij met Zijn Profeet, diens familie en metgezellen.

Allereerst kunnen we zeggen dat als de bovengenoemde manieren ertoe leiden dat het dier overlijdt, het niet toegestaan is voor de moslim om het te nuttigen. Allah heeft dit in het volgende vers verboden (interpretatie van de betekenis):

“Verboden voor jullie zijn het kadaver, het bloed en het vlees van het varken en hetgeen waarover anders dan (de Naam van) Allah is uitgesproken, het gewurgde, het geslagene, het gevallene, het gestokene en dat waar de roofdieren van gevreten hebben, behalve wat jullie geslacht hebben.” 

(Soerat al-Maa’idah: 3)

De geleerden zijn het er unaniem over eens dat dit soort vlees niet genuttigd mag worden. Is het verdoofde dier daarentegen nog in leven, dan is het toegestaan het dier te slachten en het vlees ervan te nuttigen. Allah zegt immers met betrekking tot het gewurgde, het geslagene, het gevallene, het gestokene en dat waar de roofdieren van gevreten hebben:

“…Behalve wat jullie geslacht hebben (vóór het sterven van het dier).” 

(Soerat al-Maa’idah: 3)

Allah zondert dus de dieren uit die nog in leven zijn na de verdoving. Deze dieren zijn toegestaan om genuttigd te worden als zij op de juiste wijze geslacht worden. Komen zij te overlijden voor de slacht, dan zijn zij verboden geconsumeerd te worden.

Koppen

De top van de staaf van een penschiettoestel (links) en een kopslagtoestel (rechts). Bron: EFSA (2004c)

Ten tweede willen wij duidelijk stellen dat het verdoven (bedwelmen) van dieren op een voor hen pijnlijke manier, islamitisch niet toegestaan is. De Profeet (vrede zij met hem) heeft het namelijk verboden om dieren te pijnigen en te kwellen. Wij worden in het algemeen juist opgedragen goed en zacht in de omgang te zijn met dieren en in het bijzonder tijdens het slachten. Ibnoe Abbaas overlevert dat de Profeet (vrede zij met hem) heeft gezegd: “Neemt datgene met een ziel niet als doelwit.” (Moeslim)

In een andere overlevering van Moeslim overlevert Djaabir ibnoe Abdillaah: “De Profeet (vrede zij met hem) verbood het martelen van dieren…”

Ook heeft Imam Moeslim overgeleverd van Shaddaad ibnoe Aws dat de Profeet (vrede zij met hem) heeft gezegd: “Waarlijk, Allah heeft wat betreft alles goedheid voorgeschreven. Als jullie doden, doodt dan op de beste wijze en als jullie slachten, slacht dan op de beste wijze en laat eenieder van jullie zijn mes (goed) slijpen en het te slachten dier geruststellen.” 

Het is een persoon toegestaan, wanneer hij moeite heeft met het slachten van een dier, dit te verdoven (bedwelmen) en het vervolgens te slachten, mits het nog in leven is. Ook is dit toegestaan als zich een andere noodzaak voordoet.

En vrede en zegeningen zij met de Boodschapper van Allah.

© Stichting Halalpolitie | Vertaald van Islamqa, in opdracht van de Stichting Halalpolitie.

Een pneumatisch penschiettoestel: een vergelijkbare bedwelmingsmethode, hoewel bij het penschieten een gat in de schedel ontstaat met de dwarsdoorsnede van een balpen en een diepte van 5 cm.

Een pneumatisch penschiettoestel: een vergelijkbare bedwelmingsmethode, hoewel bij het penschieten een gat in de schedel ontstaat met de dwarsdoorsnede van een balpen en een diepte van 5 cm.

Het oordeel over het eten van dhabihah[1] die tegen het hoofd wordt geslagen [deze bedwelmingsmethode wordt kopslag, nokkeren of hameren genoemd] voordat het [slachtdier] geslacht wordt.

Vraag

Ik studeer in een niet-islamitisch land. Er wordt hier, zoals bekend is, niet op de islamitische wijze geslacht. Sommigen geven aan de uitspraak van de Boodschapper van Allah (zegeningen en vrede van Allah zij met hem) “Voor ons zijn twee soorten bloed en twee soorten maitah[2] halal gemaakt.” de volgende uitleg: [Ze zeggen] dat de twee soorten bloed betreffen lever en milt en dat het toegestaan is om ze te eten als ze afkomstig zijn van deze dieren, al zouden ze niet volgens de islamitische wijze zijn geslacht (met andere woorden maitah)! Wat is de sterktegraad van deze overlevering? En wat is de correcte uitleg daarvan? En als ik vlees wil kopen en de christelijke verkoper vraag over de slachtwijze, waarna hij antwoordt: “Het dier wordt eerst tegen het hoofd geslagen en wordt daarna gekeeld.” Zijn deze voorwaarden voldoende om te [mogen] kopen en hem te geloven zonder zelf met het blote oog te zien? (Iedereen die hier slacht is christen).

Antwoord

Lof zij Allah,

Ten eerste:

Imam Ahmed (5690) en Ibn Madjah (3314) hebben verhaald van Ibn Omar, moge Allah tevreden met hen zijn:

“De Boodschapper van Allah, zegeningen en vrede van Allah zij met hem, zei: “Voor ons is halal gemaakt twee [soorten] maitah en twee [soorten] bloed. De twee [soorten] maitah zijn walvis en treksprinkhanen en twee [soorten] bloed zijn lever en milt.” Sahieh verklaard door Al-Albany in Sahieh Ibn Madjah.

De overlevering geeft de toelaatbaarheid van het eten van lever en milt aan, ook al zijn zij [van bloed], maar daaruit kan men niet begrijpen dat lever en milt [die afkomstig zijn] van de maitah, mawqoethah[3], moetaraddiyah[4] of natiehah[5] halal zijn.

De betekenis van de overlevering is dus dat het eten van bloed verboden is, maar daarvan worden lever en milt uitgezonderd. Deze mogen dus gegeten worden, maar op voorwaarde dat zij afkomstig zijn van een dier dat op een islamitische wijze is geslacht. Als dat niet is gebeurd, dan zijn zij haraam,want ze zijn dan maitah. Lever die afkomstig is van een dier is niet halal, tenzij het dier zelf halal is.

Maitah is haraam verklaard bij bewijsteksten [uit de Koran] en bij consensus. Allah zegt immers:

“Voor jullie is verboden gemaakt het kadaver, het bloed, het varkensvlees, hetgeen waarover een andere dan Allah is aangeroepen [bij het slachten], het gewurgde, hetgeen dood is geslagen, hetgeen is doodgegaan aan een [harde] val, hetgeen dood is gegaan aan een hoorngevecht en hetgeen door de leeuwachtige[5] is gegeten, behalve datgene dat jullie [vóór de dood] op de islamitische wijze hebben geslacht.” Soerat al-Maa’idah, vers 3.

Wat niet op de islamitische wijze is geslacht, maar een natuurlijke dood, elektrische schok, slaan of verdrinking het leven laat is dus maitah en is niet halal.

Ten tweede:
Voorwaarde voor halal-zijn van een door een moslim of kitaabiy[6] geslacht dier is dat hij de hals[slag]aders snijdt, en als hij daarbij ook luchtpijp en slokdarm snijdt, dan zou dat nog completer zijn voor het slachtproces.

Wat betreft het slaan [kopslag] van het dier tegen zijn hoofd vóór het slachten, dit behoeft specifieke uitleg:

Als het dier wordt geslacht terwijl het nog leeft, is het toegestaan om het te eten, zoals in het geval van een lichte slag, waarna men zich haast om het meteen te slachten.

De top van de staaf van een penschiettoestel (links) en een kopslagtoestel (rechts). Bron: EFSA (2004c)

De top van de staaf van een penschiettoestel (links) en een kopslagtoestel (rechts). Bron: EFSA (2004c)

En als het slachten na de dood van het dier plaatsvindt, dan is het niet toegestaan om het te eten. Het oordeel van de mawqoethah is dan daarop van toepassing. De mawqoethah is “het dier dat dood gestenigd is of met een steen of stok dood wordt geslagen zonder tathkiyyah[7].” Alzo werd verhaald van Ibn Abbas, Al-Hassan, Qatadah, ad-Dahhaak en as-Soeddiy. Zie Tafsier al-Qortobi (6/46).

Het bewijs hiervan wordt aangegeven door het volgende Koranvers: Allah zegt (betekenis): “Voor jullie is verboden gemaakt het kadaver, het bloed, het varkensvlees, hetgeen waarover een andere dan Allah is aangeroepen [bij het slachten], het gewurgde, hetgeen dood is geslagen, hetgeen is doodgegaan aan een [harde] val, hetgeen dood is gegaan aan een hoorngevecht en hetgeen door de leeuwachtige[8] is gegeten, behalve datgene dat jullie [voor de dood] op de islamitische wijze hebben geslacht.” Soerat al-Maa’idah, vers 3.

Zijn uitspraak (betekenis): “behalve datgene dat jullie [vóór de dood] op de islamitische wijze hebben geslacht” is een uitzondering die aanduidt het halal-zijn van het gewurgde, hetgeen dood is geslagen, hetgeen is doodgegaan aan een [harde] val, hetgeen dood is gegaan aan een hoorngevecht en hetgeen door de leeuwachtige is gegeten, wanneer het op de islamitische wijze is geslacht, terwijl het nog in leven is.

Met ‘leven’ wordt hier bedoeld: het stabiele leven. Dit is te herkennen aan zijn bewegingen tijdens het slachten en aan het wegstromen van het bloed uit het dier.

Ibn Qodamah, moge Allah hem begenadigen, zegt in de Moeghni (322/9):

“Het gewurgde, hetgeen dood is geslagen, hetgeen is doodgegaan aan een [harde] val, hetgeen dood is gegaan aan een hoorngevecht, hetgeen door de leeuwachtige is gegeten en hetgeen door een ziekte is getroffen, waarna het daaraan dood gaat zijn haraam, tenzij het op tijd op de islamitische wijze wordt geslacht. Dit omdat Allah zegt: Behalve wat jullie [op de islamitische wijze] hebben geslacht.’

In de overlevering van de slavin van Ka’b staat: “Dat één van haar schapen werd getroffen, waarna zij op tijd erbij was en het met een steen slachtte. De Profeet werd daarover gevraagd [voor zijn oordeel], waarna hij zei: ‘Eet het.’ Als het [dier] niet meer aan levens[tekenen] vertoont dan ‘zoals de beweging van een geslacht dier’, dan is het voor islamitische slachten niet vatbaar. Maar als het een stabiel leven vertoont, dat het mogelijk is om het te slachten, dan is het wel halal, wegens de algemeenheid van het Koranvers en de overlevering. Dit afgezien van het feit of men wel kan weten of het dier zou kunnen leven of niet. Ook dit wegens de algemeenheid van het Koranvers en de overlevering, en omdat de Profeet, zegeningen van Allah en vrede zij met hem, niet naar uitleg en details heeft gevraagd.

Ibn Abbas zei over een wolf die een schaap aanvalt en zijn buik openbijt, waarna zijn ingewanden op de grond vallen, maar ze wordt op tijd met een steen gekeeld. Hij zei: ‘Men gooit wat op de grond is gevallen weg en eet de rest.’

Ahmed zei over een dier dat een ander dier zwaar verwondt, zodat het doodstekenen vertoont, maar de ziel heeft het dier nog niet verlaten en het wordt daarna geslacht. Hij zei: ‘Als het bewegingen maakt met zijn staart en haar oogleden beweegt en als het bloed wegvloeit, hoop ik inshaa Allah dat er niets mis is met het eten ervan.’

Dit is ook verhaald met dezelfde keten van overleveraars van Akil Ibn Omair en Tawoes. Zij zeiden ‘Als het beweegt’ en zeiden niet ‘Als het bloed wegvloeit’. Dit is de mening van Aboe Haniefah.

Ismail Ibn Said zei: ‘Ik vroeg Ahmed over een ziek schaap, waarvan men bang is dat het doodgaat, waarna zij het hebben geslacht, maar ze wisten niets over zijn [leven], behalve dat zij op zwakke wijze haar oogleden, haar ‘hand’, haar ‘voet’ of haar staart heeft bewogen, waarna het bloed wegvloeide. Hij zei: ‘Er is niet mis mee’.” Einde citaat.

En dientengevolge:
Als je je ervan vergewist hebt dat het dier, nadat het tegen het hoofd is geslagen, wordt geslacht, terwijl het nog leeft, dan is er niets mee om het te eten. Deze vergewissing wordt gerealiseerd door het zien met het blote oog of door het vragen van een betrouwbare moslim.

Als jou duidelijk is geworden dat zij het dier slachten, nadat het het leven heeft verlaten, dan is het eten ervan niet halal.

En Allah weet het beste.

1) Thabihah: het geslachte dier.

2) Kadaver [maitah]: hier wordt bedoeld een dood dier dat niet op de islamitische wijze is geslacht.

3) Mawqoethah: zie hieronder.

4) Moetaraddiyah: een dier dat is doodgegaan aan een [harde] val.

5) Natiehah: hetgeen dood is gegaan aan een hoorngevecht

6) Kitaabiy: iemand van Ahloe al-Kitaab, oftewel een (belijdende) Jood of christen.

7) Thakaat of at-Tathkiya: het kelen, waarbij de hals[slag]aders, slokdarm en keel worden doorgesneden.

8) Leeuwachtigen: islamitische verzamelnaam voor wilde dieren met slagtanden en klauwen, zoals leeuwen, tijgers, wolven, hyena’s enz.

© Stichting Halalpolitie | Vertaald van Islamqa, in opdracht van de Stichting Halalpolitie.

Slachtmedewerker

Een slachthuismedewerker trekt een onwillig offerdier mee.

Vraag

Er is een slachthuis waar personen werken van wie sommigen wél bidden en anderen niet, maar de meeste van hen die zich daar bevinden schelden de islamitische godsdienst uit. Is het dan toegestaan om hun Thabaa’ih1 te eten?

Antwoord

Het is niet toegestaan om in te stemmen met degenen die de godsdienst uitschelden in dit slachthuis, al zouden zij bidden, want het uitschelden van de godsdienst is ongeloof en doet dader uit de millah2 treden.

Degenen die niet bidden mogen er niet blijven als zij het gebed ontkennen, erop insisteren om niet te bidden of zelfs thuis niet bidden. Het is tevens niet toegestaan om hun thabaa’ih te eten, al zouden zij zichzelf moslim noemen en al zouden ze de Naam van Allah erover aanroepen. Jullie moeten niet over hen zwijgen als jullie je in een islamitische staat bevinden waarin de islamitische wetten worden toegepast, maar als jullie niet in staat zijn om hen te ontslaan en te verwijderen van dit werk, waarschuw de moslims dan ervoor om hun thabaa’ih niet te eten.

En Allah weet het best.

al-Loe’loe’ al-Makeen Min Fatawa Fadhilat sjeik Ibn Djibreen. Pagina 55.

1)   Thabaa’ih (mv Thabiehah): geslacht dier.

2)   Millah: islamitische gezindheid.

© Stichting Halalpolitie | Vertaald van Islamqa, in opdracht van de Stichting Halalpolitie.

Belangrijke note van de redactie: over het toestaan (van het toepassen van) de machinale slacht bestaan grote meningsverschillen onder de geleerden. Hieronder tref je een mening aan waarin de machinale slacht – onder strikte voorwaarden – wordt toegestaan. Een uitgebreider, kritischer en genuanceerder artikel over de machinale slacht vind je hier: De Tasmiya bij het machinaal slachten.

Slacht kippen fabriek

Vraag

Wanneer zij in machinale slachterijen kippen willen slachten, [dan] plaatsen zij duizend kippen aan eenzelfde machine, waarna zij één maal zeggen: ‘bismillaah’ (in de Naam van Allah). Vervolgens slachten zij de duizend kippen tegelijk en wassen zij de duizend kippen in eenzelfde pot of vat zonder het water te vervangen. Telkens als ze een kip erin wassen verontreinigt het water, totdat het vies wordt. Wat is het oordeel omtrent het eten van dit pluimvee in de volgende twee gevallen?

  1. Als we dit pluimvee rauw verkrijgen, zodat het [nog] mogelijk is om het te wassen?
  2. Of als we het kant en klaar geserveerd krijgen in een restaurant bijvoorbeeld, zonder het te wassen, want zij gaan uit van het wassen in het slachthuis?

Antwoord

Lof zij Allah,

Er is niets tegen het slachten van kippen door gebruik te maken van elektrische slachterijen en moderne machines. Voorwaarde is dat deze de strot en de slokdarm [moeten] doorsnijden. Als de machine een veelvoud kippen tegelijk slacht, dan volstaat een eenmalige Tasmiya1 die wordt uitgesproken door degene die de machine bedient op het moment van het laten draaien van de machine met de intentie van slachten. Voorwaarde is dat degene die de machine bedient een moslim of een kitaabiy2 moet zijn.

Fatawa van de Permanente Commissie, 22/463.

Wat betreft de manier van wassen ervan die je hebt genoemd [is het antwoord als volgt]:

Als deze manier van wassen haar ontdoet van bloed, zodat zij er schoon uitkomt, dan is zij rein. Maar als er nog bloedsporen op zitten, dan is het verplicht om haar te wassen alvorens haar te eten. Er dient opgemerkt te worden dat onrein bloed is het weggevloeide bloed3, en dat is [in dit geval] het bloed dat uit de kip wegvloeit bij het slachten ervan. Het bloed dat na het slachten in zijn bloedvaten en dat eruit komt tijdens het schoonmaken en snijden ervan is wel rein en mag gegeten worden, omdat het geen weggevloeid bloed is.

Allah – Verheven is Hij – zegt: Zeg: “Ik vind in hetgeen aan mij is geopenbaard niets, dat een eter is verboden te eten, tenzij het maitah (niet ritueel geslacht kadaver) is, of weggevloeid bloed of varkensvlees, want, waarlijk, dit [alles] is onreinheid.” Soerat al-Ancaam, vers 145.

En Allah weet het best.

1) at-Tasmiya: het uitspreken van bismillaah (in de Naam van Allah).

2) Kitaabiy: iemand van Ahloe al-Kitaab, oftewel een (belijdende) jood of christen.

3) Weggevloeid bloed, oftewel ad-Dam al-Masfoeh: het bloed dat uit een levend dier wegvloeit of dat wat wegvloeit bij het slachten van een dier.

© Stichting Halalpolitie | Vertaald van Islamqa, in opdracht van de Stichting Halalpolitie.

Mechanische slacht kippen

© 2011 Brian Scannel / Happy Medium Studios

Vraag

Wij hebben in Groot-Brittannië een vereniging die toezicht houdt op islamitische slachterijen, en vergunningen aan hen verstrekt om verklaringen af te geven [waarin wordt aangegeven] dat restaurants vlees[waren] gebruiken die door slachterijen worden geproduceerd die onder haar gezag vallen. In deze slachterijen worden kippen op de volgende wijze geslacht:

Kippen worden licht geëlektrocuteerd, zodanig dat zij daardoor niet doodgaan, maar slechts verzwakken en handelbaar worden. Daarna wordt de machine in werking gezet, welke de kippen langs scherpe automatische messen laat gaan die de slokdarm, hals[slag]aders en keel doorsnijdt. Het probleem waarmee wij te kampen hebben is dat de machine wordt bediend door een man die alleen de eerste keer Bismillah en Allaho Akbar (Verheven is Hij) uitspreekt, terwijl zij in de zaal waar geslacht wordt vijf mensen hebben staan die als functie hebben het herhaaldelijk uitspreken van Bismillah en Allaho Akbar, zonder enige inmenging of deelname aan de bediening van deze slachtmachine.

De vraag is: is dit gevogelte halal, welk machinaal wordt geslacht en waarbij de rechtstreekse bediener ervan slechts de eerste keer Bismillah en Allaho Akbar uitspreekt? Heeft de Tasmiya en Takbir2 van die vijf [personen] nut, wetende dat zij niet deelnemen aan het slachten?

Antwoord

Lof zij Allah,

Ten eerste:

Het elektrocuteren van een dier vóór het slachten kan leiden tot de dood van het dier als [de stroomsterkte] hoog is, en kan het [dier] bewusteloos maken als [de stroomsterkte] laag of matig is.

Indien het [elektrocuteren] het [dier] doodt, dan is het eten ervan niet toegestaan. De Fuqahaa’ 3 zijn het hier unaniem over eens. Maar als het [elektrocuteren] het [dier] niet doodt en het wordt meteen volgens het islamitische ritueel geslacht, dan is het halal en het is toegestaan om het te eten.

Dr. Sulaiman Al-Ashqar (moge Allah hem bewaren) zei:

“Als de elektrische schok dodelijk is, dan is het dier mawqoeth3. Als zij (d.w.z. de elektrische schok) het bewustzijn doet verliezen zonder het [dier] te doden, dan is het dier halal wanneer het op tijd volgens het islamitische ritueel wordt geslacht; en als het niet gekeeld wordt, maar meteen onthuid en [in stukken] gesneden wordt zonder gekeeld te worden, dan is het niet halal. Einde citaat uit Islamic Fiqh Council Magazine’, nr. 10, deel 1, pagina 339.

De Islamic Fiqh Council is van mening dat het elektrocuteren van kippen vóór het slachten niet is toegestaan, omdat uit ervaring gebleken is dat zij leidt tot de dood van een niet gering aantal daarvan.

In het besluit van de Islamic Fiqh Council dat uitgevaardigd is tijdens zijn tiende conferentie te Jeddah, in het Koninkrijk van Saoedi-Arabië, in de periode 23-28 Safar 1418 A.H., overeenkomende met 28 juni-03 juli 1997 A.D. staat het volgende:

“Het is toegestaan om dieren die na bedwelming ritueel worden geslacht te eten, indien voldaan wordt aan de technische voorwaarden waarmee bevestigd wordt dat het geslachte dier niet doodgaat voordat het ritueel wordt geslacht. Deze zijn tegenwoordig als volgt door experts vastgesteld:

  1. Dat de twee elektrodes op de slapen of op het voor- en achterhoofd worden geplaatst;
  2. Dat de spanning moet liggen tussen 100 en 400 volt;
  3. Dat de stroomsterkte moet liggen tussen 0,75 en 1 ampère als het gaat om schapen, en tussen 2 en 2,5 ampère als het gaat om rund;
  4. Dat de periode van het blootstellen aan de elektrische stroom moet liggen tussen 3 en 6 seconden;
  5. Het is niet toegestaan om het dier dat men wil slachten te bedwelmen door gebruik te maken van een [puntig] penschiettoestel, bijl of hamer, en ook niet door blazen (d.w.z. vergassen) op de Engelse wijze [d.m.v. Argon-gas];
  6. Het is niet toegestaan om pluimvee door middel van een elektrische schok te bedwelmen, omdat het uit ervaring bewezen is dat het leidt tot de dood van een niet gering aantal daarvan vóór de rituele slachting;
  7. Dieren die ritueel geslacht worden na bedwelmd te worden doormiddel van een mengsel van koolstofdioxide en lucht of zuurstof zijn niet haraam, hetzelfde geldt voor het gebruik van een pistool met een balvormig hoofd.

Einde citaat.

Dr. Mohamed El Houari heeft gezegd dat het bedwelmen van kippen doormiddel van een elektrische schok in 90% van de gevallen leidt tot [een] hartstilstand, waarvan 10% daarvan dood gaat. Zie Islamic Fiqh Council Magazine, nr. 10, deel 1, pagina 411 en 583.

Er moet dus gekeken worden naar het soort elektrocutie dat gebruikt wordt. Als zij – zoals de Council zegt – tot de dood leidt van een niet gering aantal kippen die niet gescheiden worden van kippen die nog leven, dan is elektrocutie verboden; en als de elektrische schok licht is en niet tot de dood leidt, dan is het geslachte dier halal.

Ten tweede:

At-Tasmiya is een voorwaarde voor het halal-zijn van een geslacht dier. Deze (d.w.z. de voorwaarde) kan slechts door vergetelheid of onwetendheid vervallen volgens de meest correcte uitspraak van de geleerden.

Het uitgangsbeginsel als het gaat om de Tasmiya is dat deze uitgesproken wordt over een bepaald dier met het doel het ritueel te slachten.

Maar met de komst van mechanische machines die een groot aantal kippen in korte tijd kelen, is er een verschil van mening tussen de geleerden ontstaan over de vereiste Tasmiya waarmee de Tathkiya5 halal wordt gemaakt.

Deze meningen zijn:

De eerste mening: het eenmalig uitspreken van Tasmiya door degene die de machine bedient is voldoende, als deze machine tegelijk en ononderbroken meerdere kippen keelt. Dit is de mening van de Permanente Commissie in een fatwa die zij heeft uitgevaardigd, en de mening van de Islamic Fiqh Counsil in een door haar genomen besluit.

De tweede mening: het eenmalig uitspreken van Tasmiya door de bediener van de machine is voldoende, op voorwaarde dat de kippen die men wil slachten gereed [voor slachting] moeten staan ten overstaan van de bediener; dat zij bijvoorbeeld in de rij staan aan een lopende band e.d. Dit is de mening van sjeik Ibn Othaimeen.

Derde mening: de Tasmiya bij gebruik van deze machines is niet mogelijk, zodat het slachten daarmee niet halal is.

De meest correcte mening is de eerste mening, op grond van het navolgende:

Er staat in de Fatwa van de Permanente Commissie: “Wat is het oordeel over machinaal slachten? Dit houdt in dat machines tegelijk tientallen kippen slachten, waarbij Tasmiya natuurlijk eenmaal wordt uitgesproken. En als één persoon met zijn hand een grote hoeveelheid kippen slacht, is dan één Tasmiya genoeg of moet hij bij iedere specifieke [kip] Tasmiya uitspreken?

Antwoord:

Ten eerste: het is toegestaan om door middel van moderne machines te slachten, op voorwaarde dat ze scherp moeten zijn en dat zij de keel en slokdarm [moeten] snijden.

Ten tweede: als de machine een veelvoud kippen tegelijk slacht, dan volstaat een eenmalige Tasmiya die wordt uitgesproken door degene die de machine bedient op het moment van het laten draaien van de machine met de intentie van slachten, voorwaarde is dat degene die de machine bedient een moslim of een Kitaabiy6 moet zijn.

Ten derde: als een persoon met de hand slacht moet hij over iedere kip die hij slacht een aparte Tasmiya uitspreken, gezien iedere kip onafhankelijk is [van de andere].

Ten vierde: de Tathkiya moet plaatsvinden aan de plek [lichaamsdeel] die voor slachten bedoeld is, waarbij de slokdarm en de twee hals[slag]aders of één ervan worden doorgesneden.

Bakr Abou Zayd, Saleh al-Fawzan, Abdullah Ibn Ghadyan, Abdelaziz Ben Abdullah Aal Shaikh.” Einde citaat uit ‘Fatwa’s van de Permanente Commissie’ (22/463).

Tevens staat erin (22/462): “Is het voldoende om de Tasmiya uit te spreken bij het laten draaien van de machine die gelijkmatig draait, wetende dat [het uitspreken van] de Tasmiya [slechts] eenmaal plaatsvindt en wel bij het laten draaien van de machine omwille van slachten.

Halalpolitie-rituele-slacht-kip-4

De handmatige islamitisch-rituele slacht.

Antwoord:

Het eenmalig uitspreken van de Tasmiya over meerdere dieren bij het in werking zetten van de machine, met de intentie deze te slachten, door degene die de machine bedient is voldoende, mits degene die haar bedient een moslim of een Joodse of christelijke Kitaabiy is.

Abdullah Ibn Ghadyan, Abdur-Razzaq cAfifi, Abdulcaziz Ibn Abdullah Ibn Baz.” Einde citaat.

In het bovengenoemde besluit van de Islamic Fiqh Counsil staat: “Ten achtste: Het uitgangsbeginsel is dat de Tathkiya van pluimvee en andere [dieren] dient te geschieden met de hand van de ritueel slachter. Er is niets mis met het gebruiken van mechanische machines voor het ritueel slachten van pluimvee, zolang aan de voorwaarden van ritueel slachten genoemd in alinea “ten tweede” wordt voldaan. Eén Tasmiya [uitspreken] over iedere groep die ononderbroken wordt geslacht volstaat; als het onderbroken wordt, dient de Tasmiya opnieuw uitgesproken te worden.” Einde citaat.

Maar in het besluit van de Counsil staat niet vermeld dat de Tasmiya door de bediener van de machine uitgesproken dient te worden.

Dr. Mohamed Solaiman al-Ashqar zei: “Waarlijk, [het uitspreken van] de Tasmiya over grote groepen [dieren] die handmatig worden geslacht is vermoeiend voor de slachters; als hij immers belast wordt met het slachten van 1200 kippen per uur, met een gemiddelde van één kip ieder drie seconden, dan zou het verplichten [van de slachter] om 1200 keer per uur ‘bismillaah wallaho akbar’ te zeggen zeer vermoeiend en bezwarend voor hem zijn. Ongerief en bezwaardheid zijn opgeheven in de sharia, gezien Allah (Verheven is Hij) zegt: “En Hij heeft jullie in de godsdienst geen ongerief opgelegd.” (Soerat al-Hadj: 78).

Vandaar dat de Fatwa-orgaan in Koeweit de fatwa had uitgevaardigd – ik was zelf lid ervan ten tijde van de uitvaardiging van deze fatwa – [waarin staat] dat het bij het slachten van een grote groep pluimvee volstaat om de Tasmiya erover eenmaal uit te spreken en wel over de eerste alleen, als het slachten op een ononderbroken wijze geschiedt zonder te stoppen; en als er om een of andere reden wordt gestopt, dan dient de slachter de Tasmiya opnieuw uit te spreken over de resterende groep.” Einde citaat uit ‘Islamic Fiqh Council Magazine’, nummer 10, deel 1, pagina 346.

Sjeik Ibn Othaimeen werd op zijn beurt als volgt gevraagd:

“Ik heb een bezoek gebracht aan de Nationale Pluimveeboerderijen en zag hoe zij de kippen slachten. Om te beginnen hangen ze de kippen zodanig dat ze niet [meer] kunnen bewegen, dan gaan zij langs de slachter die ze keelt zonder de Tasmiya uit te spreken. Ik vroeg: “Waarom spreek je de Tasmiya niet uit?” Hij zei: “Omdat ik aan het begin de Tasmiya uitspreek en niet in staat ben om over vijfhonderdduizend kippen de Tasmiya uit te spreken; ik zeg ‘Bismillaah, Allaho Akbar’ als ik binnenkom en dat is voldoende.” Ik zei: “Wie heb je [daarover] gevraagd?” Hij zei: “Geleerden hebben een fatwa dienovereenkomstig uitgevaardigd en hebben dat toegestaan.” [Ik zei:] “Ik weet niet, o zijne eminentie de sjeik, of deze daad toegestaan is?”

Waarop hij antwoordde:

“Hij moet over een [van tevoren] gespecifieerde zaak de Tasmiya uitspreken, ongeacht of het één of meer is. Als hij bijvoorbeeld duizend kippen in de rij zet, waarna hij bij het in werking zetten van de machine ‘Bismillaah’ zegt, dan is het voldoende. Als hij bijvoorbeeld duizend kippen in de rij zet, waarna de machine in beweging komt en de messen in beweging komen, dan is het voldoende als hij ‘Bismillah’ uitspreekt over deze rij; en als hij een andere groep in de rij zet, dient hij daarover de Tasmiya [opnieuw] uit te spreken.”

De vraagsteller: Hij zegt: “Ik spreek de Tasmiya eenmaal uit en dat is voldoende?”

De sjeik: Je bedoelt totdat de machine stopt! Dat is niet toegestaan, want het is verplicht om de Tasmiya uit te spreken over een [van tevoren] gespecificeerde zaak.

De vraagsteller: De andere zaak, o Sjeik! Wij waren op bezoek bij de Astra Boerderijen in Tabouk. Zij slachten kwartels (een soort vogel). Wat doen zij dan? Zij hangen deze vogels, waarna zij langs een soort machine gaan die water sproeit op deze vogel waardoor deze min of meer bedwelmd raakt. Hij gaat vervolgens langs een soort muur waarop geschreven staat ‘Bismillaah Wallaho Akbar’. Daarna gaat hij naar de machine die zijn kop snijdt. De verantwoordelijke persoon zei dat dat volstaat, want ‘Bismillaah Wallaho Akbar’ staat [erop] geschreven.

De sjeik: Dit is allemaal onwetendheid. Jij moet – moge Allah jou zegenen – nu hetgeen jij en je broeders hebben gezien noteren, ondertekenen en versturen naar de Fatwa Commissie (Dar al-Iftaa’). Vergewis je ervan wanneer dit allemaal was. Was het dit jaar of een aantal jaar geleden, zodat er geen blaam jou zal treffen.

De vraagsteller: O sjeik! Zij zeggen dat een groep geleerden een fatwa dienovereenkomstig hebben uitgevaardigd.

De sjeik: Nee.

Het kan zo zijn dat sommige sjeiks niet dienovereenkomstig een fatwa hebben uitgevaardigd; het kan zo zijn dat hij een fatwa heeft gegeven die overeenkomt met wat ikzelf zei. Dit houdt in: dat hij een groep kippen verzamelt en daarna de machine in werking zet om deze groep [te slachten]; al zou hij niet bij elke daarvan specifiek de Tasmiya uitspreken, zoals iemand die een groep vogels ziet, waarna hij erop schiet en ‘Bismillah’ zegt; er vallen dan twintig vogels, ze zijn dan halal. al-Liqaa’ al-Maftouh (35/27).

Wat het meest correct is – en Allah weet het beter – is dat het geen vereiste is om de te slachten kippen [van te voren] te specificeren, want het volstaan met één Tasmiya hier is geredeneerd naar analogie van de dringende Tathkiya van [geschoten] wild, terwijl er geen specifieke Tasmiya vereist is over het wild zelf, maar over het [jacht]instrument, want als hij de Tasmiya uitspreekt over zijn [jacht]instrument met de intentie een bepaald wild te schieten en daarbij ook ander wild wordt gevangen, dan is dit [laatste] halal.

Ik citeer hier een nuttige uitspraak van sjeik Mohamed Taqiy al-Othmany (moge Allah hem bewaren) die bevestigt hetgeen ik zei: dat het uitgangsbeginsel is het specificeren van het te slachten dier bij het uitspreken van de Tasmiya; en dat het volstaan met één Tasmiya door de bediener van de machine een verlof is die een uitzondering maakt op het uitgangsbeginsel en geredeneerd is naar analogie van de dringende Tathkiya van [geschoten] wild; welke uitspraak ook laat zien dat de Tasmiya van degene die naast de machine staat en niet deelneemt aan het in beweging brengen en in werking zetten daarvan geen waarde heeft.

Hij zei (moge Allah hem bewaren): “Voor wat betreft de zaak van Tasmiya, op deze manier wordt deze [praktisch] zeer moeilijk. Het eerste probleem ligt hem in het bepalen van [wie] de slachter [is], want [het uitspreken van] de Tasmiya is verplicht voor de slachter; zelfs wanneer een man de Tasmiya uitspreekt en de andere [het dier] slacht is het niet toegestaan. De vraag is daarom: Wie is de slachter in dit mechanische systeem? Het is mogelijk om te zeggen: Wie dit apparaat voor het eerst in werking zet wordt beschouwd als slachter, want het opereren van elektrische apparaten wordt toegerekend aan degene die ze in werking zet, gezien de machine niet tot rationele zaken behoort om haar een daad toe te rekenen; de daad moet daarom toegerekend worden aan degene die ze gebruikt. Hij wordt dan de dader middels het apparaat. Maar het probleem hier is: dat degene die dit apparaat bijvoorbeeld begin van de dag in werking zet, doet dat slechts één keer, waarna het apparaat gedurende de hele werktijd blijft draaien, en soms gedurende een heel etmaal, waardoor ze de hals van duizenden kippen snijdt. Als degene die begin van de dag het [apparaat] in werking zet één keer de Tasmiya uitspreekt, is deze eenmalige Tasmiya dan genoeg voor duizenden kippen, die door deze in werking zetten, de rest van de dag worden geslacht? Uit de Korantekst “En eet niet van hetgeen waarover de Naam van Allah niet is aangeroepen!” [al-Ancaam: 121], blijkt dat voor ieder dier een aparte Tasmiya nodig is, waarna het meteen wordt geslacht. Op deze grond hebben de Fuqahaa oordelen afgeleid die aangeven dat de Tasmiya moet uitgesproken worden over ieder dier of iedere daad. Ik heb deze uitspraak ik mijn onderzoek vermeld en heb daaruit geconcludeerd dat de Djomhoer7 van de geleerden die de Tasmiya als voorwaarde hebben gesteld bij het slachten ook als voorwaarde stellen dat de Tasmiya uitgesproken moet worden over een specifiek dier, dat het plaatsvindt bij het slachten en dat de Tasmiya en het slachten niet gescheiden mogen worden door een tijdsduur die van betekenis is. Deze voorwaarden ontbreken bij de genoemde manier betreffende het mechanische systeem, want als degene die het [apparaat] voor het eerst in werking zet de Tasmiya uitspreekt, dan spreekt hij deze niet over een specifiek dier, gezien zijn Tasmiya en het slachten van duizenden kippen door een grote tijdsruimte van misschien wel één of twee dagen gescheiden wordt. Ogenschijnlijk is deze Tasmiya niet voldoende om al deze dieren ritueel te slachten.

Ik heb verder in sommige slachterijen van Canada gezien dat zij een man hebben laten staan bij het roterende (slacht)mes die alsmaar de Tasmiya (Bismillaah Allaho Akbar) blijft uitspreken. Bij de overweging of zijn Tasmiya islamitisch gezien significant is komen de volgende problemen naar voren:

Ten eerste: dat de Tasmiya door de slachter zelf moet uitgesproken worden, terwijl deze slachter die bij het draaiende mes staat niets te maken heeft met de slachtdaad, want hij heeft het apparaat niet in werking gezet, noch heeft hij het mes laten draaien, noch heeft hij de kip dichtbij het apparaat gebracht. Hij is helemaal gescheiden van de slachtdaad. Zijn Tasmiya is dus niet afkomstig van de slachter.

Ten tweede: dat er bij het draaiende mes veel kippen komen, gescheiden door enkele seconden. Deze staande man kan dus geen Tasmiya over al deze kippen uitspreken zonder onderbreking.

Ten derde: dat deze staande man een mens is en geen automatisch apparaat, en is dus niet in staat om zich slechts met Tasmiya bezig te houden zonder iets anders te doen. Het is mogelijk dat er iets tussen komt dat hem bezighoudt en afleidt van de Tasmiya. In de tussentijd kunnen tientallen kippen het draaiende mes passeren.

Er is ook nog een andere opmerking betreffende het automatische [slacht]systeem, en dat is het feit dat wij het in werking zetten van een automatisch apparaat analoog maken aan afsturen van de jachthond [op het wild], want het is niet verplicht om de Tasmiya bij het doden van het wild uit te spreken, maar wel bij het afsturen van de hond [erop]. Het kan zo zijn dat er een grote tijdsruimte zit tussen het afsturen van de hond op het wild en de dood ervan. Het kan ook zo zijn dat de jachthond tegelijk meerdere dieren afmaakt tijdens eenzelfde zending. Één Tasmiya is ogenschijnlijk voldoende voor het halal verklaren van al deze dieren. Ib Qoedamaa (moge Allah hem begenadigen) zei: “Als een jager de Tasmiya uitspreekt over een [specifiek] wild en een ander raakt, dan is dit [laatste] halal; en als hij de Tasmiya uitspreekt over een pijl die hij vervolgens wegdoet om daarna een andere [pijl] te pakken die hij vervolgens afschiet, dan is hetgeen hij daarmee vangt niet toegestaan.”

Dit [geldt] wanneer het gaat om de dringende Tathkiya; onze kwestie betreft echter de weloverwogen Tathkiya. Het geval waar sprake is van keuzevrijheid kan niet analoog worden gemaakt aan het geval waar sprake is van dringende noodzaak. Maar als we kijken naar de behoefte aan de productievermeerdering in een zo kort mogelijke tijdsspanne, wegens de toename van [aarde]bewoners, het stijgen van het aantal consumenten en het tekort aan de slachters, en naar het feit dat de sharia de beschouwing van het specificeren van het wild laat vallen wegens zijn ongerieflijkheid, zoals Ibn Qodaama zegt; in soortgelijke zaken heft de sharia doorgaans het ongerief [daarvan] op. Dat lijkt daarom een excuus te zijn om het analoog maken van het weloverwogen geval met het dringende geval voor wat betreft de Tasmiya alleen, om het ongerief op te heffen en het makkelijk voor de mensen te maken, alhoewel ik niet met zekerheid kan beweren hoe sterk deze opmerking [van mij] kan zijn. Ik wilde hem echter aan de geleerden voorleggen om onderzoek te plegen over dit onderwerp. Tot nu toe heb ik niet dienovereenkomstig een fatwa uitgevaardigd, en vooral omdat wij een alternatief hebben voor het draaiende mes, welk in alle productiebehoeften tegelijk voorziet. Het [alternatief] is dat het draaiende mes uit zijn plaats verwijderd moet worden en in plaats daarvan komen vier personen die beurtelings de keel van de kip doorsnijden en de Naam van Allah (Verheven is Hij) aanroepen, telkens als de hangijzers met de kippen eraan hen passeren.

Dit is een zaak die ik had voorgesteld aan een groot slachthuis op het eiland Reunion. Ze hadden daar gebruik van gemaakt, en de ervaring bewijst dat dat de productiecapaciteit niet vermindert, omdat deze personen de keel van de kippen doorsnijden in dezelfde tijdsspanne die het draaiende mes ook deed. Einde woorden van Sjeikh Mohamed al-Taqiy al-Othmani, geciteerd uit ‘Islamic Fiqh Council Magazine’, nummer 10, deel 1, pagina 541-544.

Samenvatting van het bovenstaande:

1. dat het elektrisch bedwelmen van kippen vermeden moet worden; en het is niet toegestaan voor de vereniging die toezicht houdt op het slachten om dat te vergunnen, zolang zij er zich niet van vergewist heeft dat het niet leidt tot het doden van enige kip;

2. dat het voldoende is om de Tasmiya uit te spreken door degene die de machine in werking zet en wel bij het in werking zetten daarvan; de Tasmiya dient herhaald te worden wanneer de machine stopt;

3. dat de Tasmiya van de vijf mensen die bij de machine staan geen waarde heeft; het is zelfs zinloosheid en dient gestopt te worden;

4. dat de verenigingen die toezicht houden op het islamitisch-ritueel slachten de daarvoor nodige voorwaarden en stelregels in acht moeten nemen, niet [ge]makkelijk moeten doen over de implementatie daarvan, en dat zij ernaar moeten streven dat het slachten met de hand gebeurt in plaats van [met] de machine, op de wijze zoals vermeld staat in het voorstel van sjeikh Mohamed Taqiy al-Othmani; dit om het probleem van de elektrische bedwelming te vermijden en [het probleem van] de Tasmiya, alsook de kans dat het kelen van sommige kippen niet op de juiste plek gaat gebeuren wanneer deze het draaiende mes passeren, gezien de kippen van elkaar verschillen qua lengte, en dit is [weer] een probleem waarnaar sommige onderzoekers hebben verwezen.

En Allah weet het beste.

1)   at-Tasmiya: het uitspreken van bismillaah (in de Naam van Allah).

2)   at-Takbir: het zeggen van Allaho Akbar.

3)   al-Fuqahaa’: islamgeleerden, islamitische juristen.

4)   Mawqoethah: een dier dat dood is geslagen.

5)   Thakaat of at-Tathkiya: het kelen, waarbij de hals[slag]aders, slokdarm en keel worden doorgesneden.

6)   Kitaabiy: iemand van Ahloe al-Kitaab, oftewel een (belijdende) jood of christen.

7)   Al-Djomhoer: drie van de Vier Grote Imams samen, of de grote meerderheid van de geleerden.

© De Halalpolitie | Vertaald van Islamqa, in opdracht van de Halalpolitie.

Kippen-aan-haken-klein

Kippen aan slachthaken voordat ze elektrisch worden bedwelmd.

Vraag

Wat is het oordeel over het eten van vlees van dieren die door de islamitische staat worden geslacht en waarbij gebruik wordt gemaakt van een elektrisch apparaat, wetende dat het beest aan het elektrische apparaat wordt blootgesteld, totdat zij op de grond valt, waarna de slachter het keelt zodra het op de grond valt?

Antwoord

Lof zij Allah,

Als het zo is dat de slachter – zoals boven is vermeld – het vee keelt zodra het op de grond valt, na het aan het elektrische apparaat te hebben blootgesteld, dan is het eten ervan toegestaan als hij wel in staat is om het te kelen terwijl het nog leeft, maar als het kelen pas na zijn dood gebeurt, dan is het eten ervan niet toegestaan.

Hierop is van toepassing het oordeel van mawqoethah2, hetgeen Allah heeft verboden, tenzij het [op tijd] op de islamitische wijze wordt geslacht. Thakaat3 is slechts geldig bij de dieren waarvan vast is komen te staan dat ze nog in leven zijn door het bewegen van een voor- of achterpoot, door het [hard] wegstromen van het bloed of iets dergelijks dat aangeeft dat het leven voortduurt tot [het moment van] het kelen.

Allah zegt: “Voor jullie is verboden gemaakt de kadaver4, het bloed, het varkensvlees, hetgeen waarover een andere dan Allah is aangeroepen [bij het slachten], het gewurgde, hetgeen dood is geslagen, hetgeen is doodgegaan aan een [harde] val, hetgeen dood is gegaan aan een hoorngevecht en hetgeen door de leeuwachtige5 is gegeten, behalve datgene dat jullie [voor de dood] op de islamitische wijze hebben geslacht.” Soerat al-Maa’idah, vers 3.

Allah heeft [dus] het vee dat door een gevaar is getroffen toegestaan, op voorwaarde dat het op de islamitische wijze wordt geslacht, anders is het niet toegestaan.

En Allah weet het best.

De Fatwa’s van de permanente commissie, nr. 22/255.

1) Elektrocutie: hier wordt bedoeld bedwelmen van een dier door middel van een elektrische schok.

2) Thakaat of at-Tathkiya: het kelen, waarbij de hals[slag]aders, slokdarm en keel worden doorgesneden.

3) Mawqoethah: een dier dat dood is geslagen.

4) Kadaver [maitah]: hier wordt bedoeld een dood dier dat niet op de islamitische wijze is geslacht.

5) Leeuwachtigen: islamitische verzamelnaam voor wilde dieren met slagtanden en klauwen, zoals leeuwen, tijgers, wolven, hyena’s enz.

© De Halalpolitie | Vertaald van Islamqa, in opdracht van de Halalpolitie.

Offerdier

Een nietsvermoedend Offerfeestdier.

Vraag

Wat is de tijd[spanne] voor het slachten van het Offerfeestdier?

Antwoord

Lof zij aan Allah,

De tijd[spanne] voor het slachten van het Offerfeestdier begint na het Offerfeestgebed en eindigt met de zonsondergang van de dertiende van de [islamitische] maand Thoe al-Hidjah. Dit houdt in dat de slachtdagen vier zijn, namelijk de Offerfeestdag en drie dagen volgende daarop.

Het is beter om na het Offerfeestgebed meteen te haasten met het slachten, zoals de Profeet (zegening en vrede van Allah zij met hem) ook deed, waarna men van het offerdier eet, zijnde het eerste wat men eet op de feestdag.

[Imam] Ahmed heeft verhaald dat Buraidah (moge Allah tevreden met hem zijn) zei:

“De boodschapper van Allah (zegening en vrede van Allah zij met hem) vertrok in de ochtend van het Suikerfeestdag (cied al-Fitr) pas als hij had gegeten, en hij at op de Offerfeestdag (cied al-Adh’haa) pas als hij terugkwam [van het feestgebed], en hij at dan van zijn offerdier.” Ahmed (22475).

Zaycali heeft in [zijn boek] Nasb ar-Rayah (2/221) overgenomen van Ibn al-Qattaan, dat hij deze hadith Sahih (authentiek) verklaarde.

Ibn Al-Qayyim (moge Allah hem begenadigen) zei in Zaad al-Macaad (2/319):

“Ali Ibn Abi Talib (moge Allah tevreden zijn met hem) zei:

“De slachtdagen zijn: de Slachtdag en drie dagen volgende daarop. Dit is tevens de mening van de imam van Basra: al-Hassan, van de imam van Mekka:  cAtaa’ Ibn Abi Rabaah, van de imam van ash-Shaam (Levant): al-Awzaaci en van de imam van Foeqahaa’ al-Hadith: ash-Shaafici (moge Allah hem begenadigen). Ook Ibn al-Moenthir heeft voor deze mening gekozen. Omdat deze drie [dagen] zich kenmerken door het feit dat ze Mena-dagen en at-Tashrieq-dagen zijn in welke de vasten verboden is [voor de pelgrim], zijn zij zusters van elkaar als het gaat om deze regels. Hoe kunnen zij dan van elkaar verschillen als het gaat om de toelaatbaarheid van het slachten, zonder [aanwezigheid van] een bewijstekst noch consensus. Er is immers overgeleverd* via twee verschillende wegen die elkaar ruggensteunen dat de Profeet (zegeningen en vrede van Allah zij met hem) zei: “Alle [dagen van] Mena zijn manhar (slachtdagen), en alle dagen van at-Tashrieq zijn thabh (slachtdagen).” Einde citaat.

Deze hadith is Sahih (authentiek) verklaard door al-Albani in as-Silsilah as-Sahiehah (2476).

Sjekh Ibn Othaymien zei in Ahkaam al-Odh’hiyah [Regels voor het Offerfeestdier] over de tijd van het slachten van het Offerfeestdier:

“Na het feestgebed van de Slachtdag tot zonsondergang van de laatste dag van de Tashrieq-dagen, welke laatste dag is de dertiende van Thoe al-Hidjah. De slachtdagen zijn dan [in totaal] vier dagen: de feestdag na het feestgebed en drie dagen volgende daarop. Wanneer iemand vóór het einde van het feestgebed slacht of na zonsondergang van de dertiende, dan is zijn Offerfeestdier (lees: offerdaad) niet geldig… maar als hij een excuus heeft voor uitstel na de Tashrieq-dagen, omdat bijvoorbeeld zijn offerdier zonder zijn nalatigheid is ontsnapt en hij het pas na het verstrijken van het [slacht]termijn terugvindt of omdat hij iemand machtigt om het te slachten, welke gevolmachtigde het vergeet met als gevolg dat het [slacht]termijn verstrijkt, dan is er niets mis mee om het te slachten na het verstrijken van het [slacht]termijn vanwege het excuus. Dit naar analogie van wie zich verslaapt of het gebed vergeet te verrichten; deze dient immers het gebed te verrichten wanneer hij wakker wordt of het zich herinnert.

Het is toegestaan om het Offerfeestdier overdag of in de donkere uren te slachten, maar het slachten overdag heeft de voorkeur. Op de feestdag na de twee preken is beter. Iedere dag is beter dan de navolgende dag, gezien het zich haasten tot het goede daarmee wordt bewerkstelligd.” Einde beknopt citaat.

In de Fatwa’s van de Permanente Commissie (11/406) staat:

“De slachtdagen van het Geschenk van Tamattoec en Qiraan** en van het Offerfeestdier zijn vier: de feestdag en drie dagen volgende daarop. Het slachten eindigt na zonsondergang van de vierde dag volgens de meest correcte uitspraak van de kennisbezitters (geleerden).” Einde citaat.

En Allah weet het beter.

* De uitspraak ‘er is overgeleverd’ in passieve vorm duidt aan dat de hadith zwak is. Soms kunnen verscheidene zwakke overleveringen die over hetzelfde onderwerp gaan elkaar ruggensteunen, zodat de overlevering daardoor de graad van as-Sihhah (authenticiteit) kan bereiken.

** Tamattoec: het verrichten van cOemrah en Hajd gescheiden van elkaar tijdens de Hadj-periode.

** Qiraan: het verrichten van cOemrah en Hajd aaneengesloten tijdens de Hadj-periode.

© De Halalpolitie | Vertaald van Islamqa, in opdracht van de Halalpolitie.

In de meeste slachthuizen wordt het pluimvee bedwelmd door middel van een waterbadbedwelmer. De bedoeling is dat het dier bewusteloos raakt voordat het handmatig of machinaal wordt geslacht. Een correct bedwelmde kip beweegt niet meer uit zichzelf, en kan het slachtproces ook niet meer bemoeilijken of vertragen. Dit is commercieel gezien van groot belang. Hoe de vork precies in de steel zit lees je onder het kopje ‘De voor- en de nadelen van de waterbadbedwelmer’.

De waterbadbedwelmer en de techniek

Het waterbad is een smalle en hoge polyester waterbak (gevuld met water). Polyester is een soort kunststof. De waterbak heeft een langwerpige vorm en is in hoogte verstelbaar. Dankzij deze speciale vorm kunnen er meerdere kippen tegelijkertijd een elektrische schok krijgen. Bij de elektrische bedwelming spelen de volgende begrippen een centrale rol:

  • de spanning
  • de stroomsterkte (Amp)
  • de weerstand (Ohm)
  • de golfvorm (AC, DC, pulsed)
  • de frequentie (Hertz)

 Voordat de kippen elektrisch worden bedwelmd worden ze door slachthuismedewerkers aan slachthaken opgehangen. Hun poten worden in metalen gleuven gestoken. Doordat hun tenen uitsteken blijven ze ondersteboven hangen aan een kolossale slachtlijn. Zo gaan de slachtkippen in een hoog tempo ondersteboven het waterbad in.

De kippen gaan niet met hun gehele lichaam het waterbad in. Ze nemen geen (volledige) duik. In sommige gevallen raakt alleen de snavel het wateroppervlak. Maar meestal verdwijnt de gehele kop tot aan het bovenste gedeelte van de kippenvleugels (de “schouders” van de kip) in het water. De slachthaken zijn verbonden met de aarde en staan niet onder stroom; deze zijn dus ‘negatief’. Door de waterbak loopt echter over de gehele lengte een metalen elektrode. Deze is staat wél onder stroom en is dus ‘positief’.

Halalpolitie-waterbadverdoving1

De invloed van de weerstand

Op het waterbad staat een constante spanning, wat betekent dat de kip – zodra deze het water raakt – een elektrische schok krijgt. De elektrische stroom loopt vanaf het water door de kip, de slachthaak en vloeit uiteindelijk weg. Hoeveel stroom er door een kip gaat hangt af van de hoogte van de spanning en de weerstand. Deze is weer afhankelijk van een aantal andere factoren:

  • De lichaamsmassa (het gewicht, de grootte, de hoeveelheid vet, de hoeveelheid veren, de hersenweerstand, de grootte van de poten, de hoeveelheid ‘aanhangend vuil’ etc.);
  • Of de slachthaak bedekt is met vuil;
  • Hoe groot het contactoppervlak is tussen de poten en de slachthaken, et cetera.

Er kunnen dus variaties zijn in de hoeveelheid stroom die door een kip gaat. Bij een grote weerstand gaat een kleine hoeveelheid stroom door de kip. Bij een kleine weerstand gaat een grote hoeveelheid stroom door de kip. Kortom; hoe minder weerstand, hoe groter de elektrische schok die de kip krijgt. Deze variatie heeft als gevolg dat sommige dieren (die een grotere weerstand hebben) niet volledig worden bedwelmd. Andere dieren kunnen juist een ‘overdosis’ stroom krijgen en aan de stroomschok komen te overlijden. Kippen die door elektrocutie doodgaan zijn haram voor consumptie. De naam van Allah is niet over deze dieren uitgesproken, noch heeft een moslim (slachter) deze dieren op de islamitisch-rituele (toegestane) wijze kunnen slachten.

Gevolgen van de stroomschok

Er bestaan wereldwijd grote verschillen tussen de toegepaste stroomsterkte, spanningsverschil en frequentie. Maar voor kip wordt meestal (voor een correcte bedwelming) een minimum stroomsterkte van 105 mA en een minimumfrequentie van 50 Hz geadviseerd. Voor ander gevogelte wordt en andere stroomsterkte aanbevolen. Dat advies hangt af van het soort gevogelte en de bijbehorende lichaamsmassa. Een gans, fazant of eend kun je natuurlijk niet vergelijken met een slachtkip. Wat wel zeker is dat het gebruik van lage frequenties (tussen de 50 en 200 Hz) voor de meeste vogeldieren een acute hartstilstand tot gevolg heeft. De lage frequenties hebben ook meer botbreuken en bloeduitstortingen als gevolg. Dit komt doordat bij een stroomschok een groot deel van de stroom door de spieren gaat. De mate waarin de spier samentrekt hangt af van de frequentie; tussen 30 en 50 Hz is die het grootst. Hoe hoger de frequenties, hoe minder samentrekkingen (stuiptrekkingen) en hoe minder kans op bloedingen.

Dat vinden de eigenaren van de kippenslachthuizen wel zo fijn. Zo ontstaan er geen rode plekjes en stippeltjes (puntbloedingen) op het kippenvlees. Gebroken vleugels, sleutelbenen en andere botbreuken en kippenvlees met interne (spier)bloedingen en bloeduitstortingen leveren namelijk het minste geld op.

De consument koopt het niet want het ziet er onaantrekkelijk uit. Althans, de consument koopt het wel, maar dan in een andere (voor de slachthuizen een commercieel gezien minder interessante) vorm; B-kwaliteit vlees dat o.a. in snackproducten wordt verwerkt.

Het Islamitisch-juridisch oordeel

Zoals eerder genoemd zijn er een aantal zaken die de weerstand van een kip bepalen. De kip de meest ideale bedwelming geven is door de (grote) invloed van deze factoren moeilijk. De waterbadbedwelmer schiet hierin als bedwelmingssysteem (in sommige gevallen ernstig) tekort. Als de stroomsterkte te laag is dan raakt de kip niet bedwelmd. Als de stroomsterkte te hoog is dan sterft de kip of treden er bloedingen en bloeduitstortingen op. De elektrische waterbedwelmer is echter islamitisch-juridisch gezien – onder strenge voorwaarden – halal. Er zijn ook geleerden die verdovingssysteem makroeh (afgeraden) hebben verklaard. Een van de voorwaarden is dat de verdoving reversibel (omkeerbaar) moet zijn; de kip mag niet doodgaan aan de elektrische schok. Een erkende halal-certificeerder moet op het slachtproces toezien en over de halalwaardigheid van het eindproduct waken. De elektrische bedwelming blijft echter een uitzondering op de regel (zie onderstaand film-item). De meest ideale slacht blijft de handmatige, islamitisch-rituele slacht, waarbij het dier niet (elektrisch) wordt bedwelmd voor de slacht.

De voor- en nadelen van waterbadbedwelming

Voordelen waterbadbedwelming:

  • Het is een bedwelmingsmethode die – mits de verdoving 100% omkeerbaar is en het gevogelte niet doodgaat door elektrocutie voordat het door moslim-slachters wordt geslacht – door onze geleerden is geaccepteerd als een uitzondering op de regel;
  • Het elektrisch waterbad is een relatief goedkoop apparaat en het energieverbruik (inclusief de schoonmaakactiviteiten) is relatief gezien erg laag;
  • Het kippenvlees en de kippenvleesproducten zijn relatief goedkoop;
  • De laagwaardige (afval)stromen worden efficiënt opgevangen en verwerkt tot nuttige stoffen.

Nadelen waterbadbedwelming:

  • Doordat er zoveel factoren zijn die invloed hebben op de weerstand van een kip is het moeilijk om met absolute zekerheid vast te stellen dat de kippen omkeerbaar zijn bedwelmd. Hierbij hebben wij ook nog eens te maken met machines die handmatig bediend (en ingesteld) kunnen worden. Omdat bijna alle slachthuizen in handen zijn van niet-moslims moet een erkende halal-certificeerder hier streng (het liefst permanent) op toezien, om over de halalwaardigheid te waken.
  • Doordat de kippen levend worden aangehaakt ondergaan ze veel stress, wat het dierenwelzijn niet ten goede komt;
  • Ophanging aan slachthaken kan (zeer) pijnlijk zijn;
  • Elektrische verdoving kan (zeer) stressvol zijn voor de kip;
  • Kippen kunnen al – nog voordat ze de waterbak ingaan – een pijnlijke elektrische schok krijgen. Dit wordt een ‘prebedwelmingsschok’ genoemd. Dit gebeurt wanneer kippen (die de waterbak al zijn ingegaan) tegen de kippen aankomen die nog niet de water bak zijn ingegaan, en de elektrische schok doorgeven. Of doordat de vleugels het waterbad raken voordat de kop het water raakt. Ook kan het zijn dat de kip de kop optrekt waardoor deze waterbak ‘overvliegt’ (zonder het water te raken en dus niet bedwelmd raakt);
  • Sommige kippen ontwijken (o.a. door de hoge snelheid van de slachtlijn) geheel of gedeeltelijk het verbloedingsmes, of worden door de slachter ‘gemist’ waardoor ze levend in de broeibak terecht komen. Deze kippen worden ook wel rode kippen genoemd, vanwege de rood-paarse huidskleur die ze krijgen wanneer ze levend worden geplukt (omdat het bloed nog in het lichaam zit). Indien deze gemiste kippen niet handmatig door een controleur worden geslacht (die ze – indien nodig – alsnog slacht of de foutieve slacht corrigeert) wacht hen een verdrinkingsdood in een broeibak van (minimaal) 50 °C waarin ze levend worden geplukt;

  • Het werk is – doordat er met levende kippen wordt gewerkt – arbeidsintensief. De kippen wegen ieder twee tot drie kilo. De hele dag door kippen ‘rapen’ en aanhaken is een aanslag op het fysieke gestel. Het ophangen van een reeds dode kip is minder zwaar dan het ophangen van een tegenwerkende, levende kip; deze wordt ook nog eens door de slachtmedewerker van buikhoogte tot aan schouderhoogte getiteld. Dit kan leiden tot RSI (Repetititve Strain Injury)-klachten;
  • Doordat de kippen in leven zijn en in een stressvolle toestand verkeren bewegen ze veel en klapperen ze daarbij met hun vleugels. Door het vleugelgeklapper komt veel stof vrij. Ook veroorzaakt dit vleugelgeklapper stofoverlast voor de werknemers; daarom dragen deze ook stofkappen. De meeste stofhinder vindt plaats aan het begin van de slachtlijn; de locatie waar de kippen aan hun poten worden aangehaakt. Tot slot vindt er ook stofhinder plaats wanneer de kippen niet goed zijn verdoofd – en dus eigenlijk nog (half) wakker zijn – en (na)klapperen met hun vleugels;
  • Wat nauw samenhangt met de stofhinder is de geurhinder. Het klapperen met de vleugels zorgt namelijk ook voor geurhinder.
  • Wanneer de dieren een stroomschok krijgen dan hebben de dieren de neiging om hun ontlasting te doen. Alle andere afvalstromen zoals bloed en feces (uitwerpselen) zorgen ook voor stankoverlast;
  • Bij stroomsterkte hoger dan 105 mA (hangt nauw samen met het aantal Hertz) ontstaan bloedingen in borst- en pootspieren en neemt de kans op botbreuken toe. De bloedingen zijn zichtbaar als roodbruine stipjes (zogeheten puntbloedingen) op bijvoorbeeld kipfilet en zijn vanuit esthetisch en commercieel oogpunt onwenselijk;
  • De kippen kunnen water inademen doordat zij met hun kop in de waterbak terechtkomen. Deze waterbak is ook nog eens vervuild met kippenuitwerpselen (omdat de dieren – zodra ze een stroomschok krijgen – de neiging hebben om hun ontlasting te doen).

Advies

De Halalpolitie adviseert de moslimconsument om de voorkeur te geven aan onbedwelmd, handmatig en islamitisch-ritueel geslachte halal-dieren. Dat is de oorsprong, de allerbeste wijze en volledig volgens de Soennah van onze geliefde Profeet Mohammed (vrede zij met hem).

En Allah weet het beter.

© De Halalpolitie | Steun ons met een tweet of post op Facebook!

Vraag

Soms komt het voor dat een groot aantal kippen onder één apparaat wordt geplaatst, vervolgens één keer ‘bismillaah’ wordt uitgesproken en de hele groep kippen tegelijkertijd wordt geslacht. Is dit toegestaan?

Antwoord

Alle lof zij Allah.

Er is niets op tegen om kippen met een slachtapparaat en andere moderne middelen te slachten. Het enige waar men rekening mee dient te houden is dat deze apparaten scherp zijn en dat bij dit proces de keel wordt doorgesneden. Als deze apparaten grote getalen tegelijk slacht, dan is het voldoende om door degene die achter het apparaat staat één keer ‘bismillaah’ te zeggen op het moment dat hij het apparaat aanzet. Wel geldt als voorwaarde dat degene die achter het apparaat staat een moslim is of tot de Lieden van het Boek behoort (Joden of Christenen).

Permanente commissie voor het geven van Fataawaa

(Boekdeel 22, blz. 463)

Al-Yaqeen.com